السيد موسى الشبيري الزنجاني
6762
كتاب النكاح ( فارسى )
او در اين نسبت پيروى كردهاند ، در حالى كه در « مهذب » فعلى كه به دست ما رسيده است نيز اين قول به تنصيف در موت زوجه هست و ظاهرا يا سهو قلم براى علامه شده و يا نسخه ايشان سقط داشته است ، كه ايشان عبارتى را كه بعد از چند سطر راجع به مطلبى ديگر بوده است ، نسبت به « مهذب » داده است و اما آن عبارت در اثناء را كه با صراحت دلالت بر تنصيف مىكند ، نقل نكرده است . بالاخره : قائلين به تنصيف مهر در صورت موت زوجه قبل از دخول ، بيش از قائلين به تنصيف آن در صورت موت زوج قبل از دخول هستند ؛ در موت زوجه در هفده كتاب از كتب قدماء و متأخرين قائل به تنصيفاند ولى در موت زوج فقط در ده كتاب از كتب آنها قائل به تنصيف بودند . بررسى روايات مسأله با توجه به اينكه منشأ اقوال مذكور ، اختلاف در روايات است ، ابتداء روايات مسأله را ذكر نموده ، سپس راههاى جمع بين آنها يا تعارض بين آنها و راههاى ترجيح يك طائفه از بين آنها را مورد بررسى قرار مىدهيم . نقد كلام صاحب جواهر در مورد روايات مسأله بعضى گفتهاند كه روايات تنصيف بيشتر از روايات استقرار كل مهر است . صاحب جواهر اين مطلب را نادرست شمرده و عكس آن را قائل شده است ؛ ايشان براى تنصيف فقط شش روايت نقل مىكند و فقط يكى از آنها را صحيحه دانسته و از بقيه ، تعبير به خبر مىكند ، در حالى كه براى تنصيف 17 روايت هست كه صحيح و موثق در بين آنها زياد است . و براى استقرار كامل مهر هم 9 روايت ذكر مىكند كه يكى از آنها را هم اشتباها براى اينجا نقل مىكند ؛ چرا كه ايشان براى حلبى دو روايت در اين باره نقل مىكند ، در حالى كه به شهادت همه كتب روايى از « تهذيب » ، « استبصار » ، « وسائل » ، « جامع الاحاديث » و « حدائق » حلبى يك روايتش دلالت بر تنصيف مىكند و ديگرى بر استقرار كل مهر نه اينكه هر دو روايتش